Wat is het verschil tussen gesloten-cel en open-cel PUR-schuim?
Gespoten polyurethaanschuim (PUR) is een cellulair isolatiemateriaal met sterke prestaties. Maar niet alle PUR is hetzelfde: er bestaan twee fundamenteel verschillende types:
- Gesloten-cel PUR: thermisch sterk, luchtdicht, waterafstotend
- Open-cel PUR: dampdoorlatend, geluidsabsorberend, lichter
Beide types vallen onder de Europese norm EN 14315-1 en moeten sinds 2014 voorzien zijn van een CE-markering. De verschillen zitten in de celstructuur – en die bepaalt de toepassingsmogelijkheden.
1. Celstructuur bepaalt de prestatie
Gespoten PUR bestaat uit kleine gesloten of open luchtcellen. Hoe meer gesloten cellen, hoe beter de thermische isolatie en vochtbestendigheid. De norm ISO 4590 bepaalt het percentage gesloten cellen:
- Gesloten-cel PUR: ≥ 90% gesloten cellen (type CCC4)
- Open-cel PUR: < 20% gesloten cellen (type CCC1)
Een typische gesloten-cel PUR heeft een dichtheid van 35–60 kg/m³, terwijl open-cel PUR veel lichter is: 8–15 kg/m³.
2. Thermische isolatie: gesloten-cel presteert beter
- Gesloten-cel PUR: λ-waarde van 0,023–0,028 W/m·K
- Open-cel PUR: λ-waarde van 0,035–0,042 W/m·K
Voor toepassingen met hoge isolatie-eisen of beperkte ruimte (zoals vloeren, spouwmuren, daken) is gesloten-cel PUR de betere keuze.
3. Vochtgedrag en luchtdichtheid
- Gesloten-cel: zeer lage waterabsorptie (<2%), hoge dampweerstand (μ tussen 50 en 150), verbetert luchtdichtheid
- Open-cel: hogere waterabsorptie, zeer damp-open (μ < 15), luchtdichtheid enkel bij grote diktes
Gesloten-cel PUR wordt dus vaak gekozen voor buitentoepassingen of in contact met vocht, terwijl open-cel PUR vooral interessant is voor interne toepassingen zonder vochtrisico.
4. Mechanische eigenschappen
Het verschil in sterkte is aanzienlijk:
- Gesloten-cel PUR: druksterkte van 170–500 kPa, draagt bij aan structurele sterkte (bv. houtskeletbouw)
- Open-cel PUR: druksterkte van 5–30 kPa, niet structureel belastbaar
Daarnaast biedt gesloten-cel PUR ook hogere stijfheid en stabiliteit. Open-cel PUR is zachter en flexibeler.
5. Akoestiek en geluidsabsorptie
Op vlak van akoestiek scoort open-cel PUR beter:
- Gesloten-cel: gemiddelde geluidsabsorptiecoëfficiënt van 0,3
- Open-cel: hoge geluidsabsorptie van 0,5
Dit maakt open-cel PUR geschikt voor akoestische toepassingen in wanden en plafonds.
6. Vergelijking in één oogopslag
| Eigenschap | Gesloten-cel PUR | Open-cel PUR |
|---|---|---|
| Gesloten celgehalte (ISO 4590) | ≥ 90% (CCC4) | < 20% (CCC1) |
| Thermische geleidbaarheid λ | 0,023–0,028 W/m·K | 0,035–0,042 W/m·K |
| Dichtheid | 35–60 kg/m³ | 8–15 kg/m³ |
| Waterabsorptie (EN 12087) | < 2% | Niet geschikt bij watercontact |
| Waterdampweerstand μ | 50–150 | < 15 |
| Druksterkte (EN 826) | 170–500 kPa | 5–30 kPa |
| Geluidsabsorptiecoëfficiënt (EN ISO 11654) | 0,3 | 0,5 |
| Brandreactieklasse (EN 13501-1) | Euroklasse E of F | Euroklasse E of F |
| Uitdrijfmiddel | Fysisch + reactief | Enkel reactief |
7. Norm en CE-markering
Beide types schuim vallen onder de norm EN 14315-1: "Thermische isolatieproducten voor gebouwen – Ter plaatse gespoten producten van harde PUR en PIR – Deel 1: Specificatie voor het schuimsysteem vóór toepassing".
Sinds november 2014 moeten ze verplicht CE-gemarkeerd zijn en moeten prestatieaanduidingen gebaseerd zijn op erkende testmethodes zoals EN 12667, EN 12939, EN 1602, EN 826 en EN ISO 11654.
8. Conclusie
Gesloten-cel PUR is de aangewezen keuze voor wie maximale thermische prestaties, luchtdichtheid en vochtbestendigheid zoekt. Open-cel PUR scoort dan weer beter op vlak van akoestiek en dampopenheid. Beide systemen hebben hun plaats in de bouw – zolang ze correct worden toegepast en getest conform de norm EN 14315-1.
